Дательный падеж Celownik

Существительные в дательном падеже обозначают получателя предмета, информации или чувственных впечатлений:

Ojciec daje dziecku pieniądze, radę, oparcie.

В некоторых предложениях форма в дательном падеже может обозначать носителя признака: Bardzo mi miło.

Как правило, формы в дательном падеже выступают в предложении после определенных глаголов, например: darować / podarować, dawać / dać, dziękować / podziękować

Формы в дательном падеже могут также выступать после прилагательных. Это такие прилагательные, как bliski, obcy, podległy, wdzięczny, wierny, znany, zobowiązany

Był wierny żonie. – Он был верен жене

Celownik Liczba Pojedyncza

rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakiPrzymiotnik-emu-ej-emuRzeczownik-owi-u-e-i-y-uPrzykładProszę to dać temu nowemu studentowi.Czy możesz pomoc temu małemu chłopcu?Mojej mamie brak sił.Małej Kasi na tym zależy.Chorej paniMałemu dziecku nie wolno dawać zapałek!Jakiemu?Jakiej?Jakiemu?

Celownik Liczba Mnoga

rodzaj męskirodzaj żeński rodzaj nijakiPrzymiotnik-ym-im (k, g)Rzeczownik-omPrzykładNaszym synom chce się spać. Moim koleżankom nie wystarcza na nic czasu.UNISEF pomaga biednym dzieciom.

Дательный падеж существительных мужского рода

Большинство существительных мужского рода в дательном падеже имеют окончание –owi:

sąsiad – sąsiadowi

Окончание -u имеют лишь немногие существительные, вот они:

ojciecojcu отец panpanu пан BógBogu Бог piespsu собака ksiądzksiędzu ксендз bratbratu брат chłopchłopu мужик, крестьянин diabełdiabłu дьявол kotkotu кот światświatu мир, вселеннаяlewlwuлев

Cуществительные dzień и rok

Оба эти существительные имеют окончание -owi

dzień – dniowi

rok – rokowi

Дательный падеж существительных женского рода

В единственном числе существительные женского рода имеют окончания:

-e для существительных, оканчивающихся на твердый согласный

-y для существительных, оканчивающихся на -cz, -sz, -dz, -dż, -ż, -rz, -c

-i для существительных, оканчивающихся на мягкий согласный

Чередование:

p: pi Europa – Europie
b: bi torba – torbie
f: fi żyrafa – żyrafie
w:wi kawa – kawie
m:mi mama – mamie
n:ni wanna – wannie
s:si trasa – trasie
z:zi koza – kozie

t:ci gazeta – gazecie
d:dzi woda – wodzie
r:rz góra – górze
ł: l szkoła – szkole
k:c Polska – Polsce
g:dz droga – drodze
cz: sz mucha – musze

По образцу существительных женского рода склоняются существительные мужского рода, оканчивающиеся на -а

mężczyzna – mężczyźnie
kolega – koledze

Дательный падеж существительных среднего рода

Существительные среднего рода в дательном падеже имеют окончание -u

dziecko – dziecku
okno – oknu

Дательный падеж прилагательных в польском языке

Прилагательные и слова, изменяющиеся как прилагательные мужского и среднего рода в дательном падеже имеют окончание -emu

nowemu filmowi
naszemu sąsiadowi
pierwszemu dziecku

Прилагательные и слова, изменяющиеся как прилагательные женского рода имеют в дательном падеже окончание -ej

nowej koleżance
pierwszej córce
naszej Magdzie

Дательный падеж существительных и прилагательных множественного числа

В дательном падеже все существительные во множественном числе имеют окончание -om

В дательном падеже прилагательные во множественном числе имеют окончание:

–ym если основа прилагательного оканчивается на твердый согласный

–im если основа прилагательного оканчивается на мягкий согласный или g,k

nowym filmom
pierwszym dzieciom
ostatnim kolegom
naszym sąsiadom
nowym koleżankom

Дательный падеж личных и вопросительных местоимений

Личные местоимения Единственное число Множественное число ja mnie, mi my nam ty tobie, ci wy wam on jemu, mu, niemu oni nim ono jemu, mu, niemu one nim ona jej, niej Вопросительные местоименияktocokomu czemu

Предлоги, которые употребляются с существительными в дательном падеже

dziękiпричинаDostałem pracę dzięki swojemu nauczycielowi.Я получил работу благодаря своему учителю.kuнаправление, цельSłońce schyliło się ku zachodowi.Солнце склонилось к западу.na przekórna złośćумышленное противодействиеAnia robiła wszystko na przekór mamie.Аня делала все наперекор мамеNa złość siostrze opowiedziała rodzicom o całej awanturze.przeciwprzeciwkoпротивопоставлениеZażywałem tabletki przeciw grypie. Я употреблял таблетки против гриппа.wbrewдействие, противоречащее чему-либоWbrew zakazowi Paweł wyszedł z domu.Несмотря на запрет, Павел вышел из дома.

Дательный падеж употребляется в безличных выражениях типа: zimno mi, gorąco mi, przykro mi, żal mi, dobrze mi, wesoło mi, где местоимение в дательном падеже обозначает носителя данного состояния.

Дательный падеж употребляется в качестве дополнения после глаголов:

dziękować – Dziękuję państwu za przybycie.
pomagać – Zawsze pomagam młodszemu bratu.
dawać – Babcia często daje nam prezenty.
oddawać – Czy mógłbyś oddać tę książkę Agnieszce?
podawać – Proszę to podać panu Andrzejowi.
rozdawać – Rozdawali ulotki przechodzącym ludziom.
przynosić – Czy możesz przynieść mi okulary?
pożyczać – Czasem pożyczamy pieniądze sąsiadowi.
darować – Podarował nam przepiękny album.
kupować – Kup ojcu gazetę!
sprzedawać – Sprzedał mi pan zepsute pomidory!
kraść – Ktoś ukradł mojemu bratu samochód.
przedstawiać – Chciałbym przedstawić panu moją żonę.
przypominać – Przypomnijcie kolegom, że jutro piszecie test.
ufać – Zawsze mogę ufać mojemu rodzeństwu.
wierzyć – Nie wierz temu podejrzanemu mężczyźnie!
wybaczać – Nie chciał wybaczyć swojej dziewczynie.
odmawiać – Jak można odmówić pomocy komuś, kto jej potrzebuje?!
przyglądać się – Przyglądał się z uwagą każdemu eksponatowi.
opowiadać – Co wieczór opowiadał dzieciom bajki.
mówić – Mówiłam ci, żebyś tego nie robił!
tłumaczyć – Długo tłumaczył uczniom nowy problem gramatyczny.
kibicować – Kibicował tej drużynie od lat.
szkodzić – Alkohol szkodzi zdrowiu.
zazdrościć – Zazdroszczę mojej koleżance pięknych włosów.
podobać się – Studentom podobała się lekcja.
smakować – Zaproszonym gościom bardzo smakował poczęstunek.
życzyć – Życzę pani wszystkiego najlepszego!
dziwić się – Dziwię się twojemu szefowi, że toleruje takie zachowanie.
dokuczać – Dokuczał wszystkim dziewczynkom w klasie.